Een collega vroeg me ooit: 'Stel je moet een schoen opeten. Hoe zou je dat dan doen?' Zeker voor vegetariërs is dat geen aanlokkelijk vooruitzicht. Het eerste waaraan ik dacht was: de binnenzool lijkt me enorm goor, dus ik begin met de veters.
Ik vroeg het aan anderen. De antwoorden waren frappant. De een zou met de zool beginnen, dan was het ergste maar achter de rug. De ander juist met de neus, want dat was het beschadigdste stukje. De derde zou direct een vork en mes pakken, want áls zoiets dan moet, dan wel in stijl. Over één ding waren we het eens: we zouden allemaal heel kleine stukjes afhappen.
Het geheim van de kleine hap bij spreekangst
Met spreekangst is het net zo. Je kunt het niet in één keer overwinnen, niet door één training, niet door één TED-talk te kijken, niet door jezelf voor een zaal van honderd man te gooien en te hopen dat het goed komt. En toch is dat precies wat veel mensen proberen. Of erger nog: ze proberen het helemaal niet, omdat de schoen te groot lijkt om aan te beginnen.
Stapsgewijs werken aan iets dat eng is, heet in de psychologie exposure (blootstelling). Onderzoek laat zien dat het werkt, mits je het in kleine, haalbare stappen opbouwt. Daar zit het hele geheim.
Begin klein genoeg?
Mijn advies is concreet: presenteer minstens vijf keer, in oplopende moeilijkheidsgraad. Stap voor stap.
Keer 1: twee minuten, voor één vertrouwd persoon
Keer 2: drie minuten, voor twee of drie mensen
Keer 3: vijf minuten presenteren, voor een klein groepje naaste collega's
Keer 4: zeven minuten, voor een grotere groep en direct vragen om feedback
Keer 5: tien minuten presenteren voor het echte, grotere publiek
Je kunt dit zelf organiseren. Zoek één tot drie mensen bij wie je je veilig voelt en spreek af dat je elkaar vijf keer feedback geeft. Is dat veel gevraagd als je spreekangst hebt? Ja, absoluut. Maar pas als je gaat staan en spreekt, ervaart je brein dat het veilig is. Inzicht zonder actie verandert niets.
De eerste hap is het moeilijkst: begin met de veters
Dat maakt van het opeten van een schoen natuurlijk nog steeds geen feest. Maar na de eerste keer weet je: ik heb het gedaan. En het was niet zo erg als ik vooraf dacht. Na een paar keer herhalen kantelt er iets in je brein. Niet dat je ineens denkt: ik kan dit perfect. Maar wel: het overkomt me niet, ik durf dit aan. Leg je doel daarom niet te ver weg, want dan blokkeer je. Kom sneller in beweging en begin simpelweg met de veters.
Verder lezen
Kleine stappen helpen je om in beweging te komen, en soms ligt de eerste stap dichterbij dan je denkt. In Ver weg is dichtbij laat een achtjarige zien dat het verste plekje soms vlak naast je ligt.
Meer over mijn begeleiding vind je bij Mijn aanpak. Heb je een vraag, bel of mail me gerust.