Hou je van kreeft?

Wat doe je als je wilt groeien maar je pantser te strak zit? Als je wilt presenteren maar niet goed durft? En wat heeft dat te maken met een kreeft?

De Amerikaanse psychiater en rabbijn Abraham Twerski vertelt hoe een kreeft groeit. Een kreeft heeft een zacht lijf en een hard pantser. Dat harde pantser beschermt hem maar het groeit niet mee. Op een gegeven moment wordt het zo benauwd dat de kreeft zich terugtrekt onder een rots, het oude pantser afwerpt en een nieuw, groter pantser laat groeien. Dat ongemak is dus niet het bewijs dat er iets mis is. Het is het signaal dat er iets wil groeien. Zo kun je ook naar spreekangst kijken.

Als je hart bonkt voor een presentatie, je handen klam worden en je adem omhoogschiet, denk je misschien: dit moet weg. Maar misschien vertelt je lichaam niet alleen dat je bang bent. Misschien vertelt het ook dat je iets aan het doen bent wat ertoe doet. Niet elke spanning hoeft dus meteen weg. Soms kun je haar ook onderzoeken: waar knelt het, en waar vraagt iets om meer ruimte?

Stress is niet per se je vijand

Wat Twerski als beeld schetst, is ook in onderzoek terug te zien. Gezondheidspsycholoog Kelly McGonigal liet in haar onderzoek iets opmerkelijks zien. Mensen die stress als schadelijk beschouwen, ervaren meer gezondheidsklachten: een hoger risico op hart- en vaatziekten en uitputting, en zelfs op kortere levensverwachting. Maar mensen die diezelfde stressreactie zien als iets nuttigs, als een teken dat hun lichaam zich klaarmaakt om iets te doen wat ertoe doet, laten die effecten helemaal niet zien.

Hetzelfde lichaam. Dezelfde reactie. Een ander label. Dat hart dat bonkt voor je presentatie? Dat is je lichaam dat zich klaarmaakt. Het pompt bloed naar je spieren, scherpt je zintuigen, maakt je alert. Het is dezelfde reactie die je voelt bij opwinding, bij verliefdheid, bij het begin van een avontuur. Het verschil zit in hoe je 'm interpreteert.

Wat je eraan hebt tijdens het presenteren

Dit is geen oproep om je spanning maar fijn te gaan vinden. Spanning ís ongemakkelijk. De pointe is subtieler. Iedere keer dat je voor een groep gaat staan en je hart begint te bonken, doet je lichaam wat het hoort te doen. Het maakt je klaar voor iets dat ertoe doet voor jou.

Verwelkomen en begrijpen werkt beter dan vechten. Je hoeft je spanning niet weg te ademen of weg te denken, je kunt de energie ervan juist gebruiken. Mensen die ik begeleid, merken dat vaak na een paar sessies. Niet dat de spanning magisch verdwijnt, maar dat ze er anders mee omgaan. Mijn handen trillen, dus dit doet ertoe, in plaats van mijn handen trillen, dus ik faal. Hetzelfde lichaam, een ander gesprek. Het hart bonkt nog steeds. Maar het bonkt nu voor iets, niet tegen iets.

Kijktip:

Bekijk de TED-talk van Kelly McGonigal over hoe je door anders naar stress te kijken je grenzen kunt verleggen. Vijftien minuten die je perspectief op spanning kunnen kantelen.

https://www.ted.com/talks/kelly_mcgonigal_how_to_make_stress_your_friend.

En als je een minuut hebt: hoor van dr. Abraham Twerski waarom juist tijden van stress ook tijden van groei zijn. Aanrader!